Navigating Your Way Though Japan

Are you visiting Japan and having concerns about getting lost? Don’t worry. In Japan, nothing, and no one, ever gets lost. Japan is not only an over-civilized country, but it is over-regulated too.

First of all, there are signs everywhere. Signs with street names, signs that point out where you should stand in line, signs that tell you what vehicle will arrive to transport you to the other side of town… signs everywhere.

Should you learn some Japanese so you will be able to read the signs? No way. Don’t even think you can come close to reading Japanese quickly. Japanese people don’t use one kind of script, they use three different alphabets which they mix while employing them. For old words with many meanings they use Chinese characters, which don’t express sounds but meanings themselves. For modern words they use their own phonetic alphabet. And to make it even more complicated, they have a third phonetic alphabet for foreign words.

In the big cities, all the signs will be in Japanese as well as English, though the English will be funny Japanese-English. The names on the signs have the phonetic pronunciation in our own western alphabet added to it. Then, to make it even easier, if you pronounce all the letters you read like you would think is logical, there’s a very good chance you’re actually doing really well. Japanese people don’t swallow parts of words like other people do, as they do not use any emphasis in their language. Though hard to learn, Japanese words are easy to recognize. If you learn a name by heart, you will recognize it when it is announced.

Now for the most wonderful thing: People and things in Japan really do behave exactly according to the signs. It’s part of the mentality. A Japanese person will never arrive late. “On time” is five minutes early. A train will always arrive exactly on time. When there is a line on the pavement to say how people should form a queue—and there are many such lines—the Japanese will wait on that line, face to back, no muddling around with it. People really love to queue over there. Even when you have a numbered seat ticket, people will form a neat queue for entering the building or vehicle they are waiting for.

The most wonderful example is this: On an escalator in Japan, people will stand only on the left side. The right side is for walking. You can watch mobs running to the staircase, and about two hundred meters before the staircase, the mob will seemingly automatically split into two neat queues before even reaching the escalator. And except for the peak hours where it will be simply impossible getting somewhere without pushing, no one will push. Nobody seems to try and take someone else’s place. Maybe because in Tokyo, everything is so punctual that everybody knows exactly when he or she will arrive?

As for you, you’ll get your temples and enjoy the culture of samurai swords and manga comics as much as you want, and you’ll get there in time.

Bust Through Travel Myths and Head to Japan

Always wanted to see the temples, shrines, and Buddhas of the far east? As a traveler, you know traveling to a totally different culture can mean you are going to visit a country that is more poor, more filthy, and more underdeveloped in general than yours. For Japan, of course, it’s different. Here’s how.

First, poorness. Tokyo is known to be one of the most expensive places on earth, and you will likely be the poor one. Although it scares budget travelers, don’t worry about your wallet. Look for low-cost hostels and buy a rail pass before you leave home. It seems pretty expensive, but covers the mind-blowing costs of long-distance traveling in Japan. You can only buy this miracle when you’re a tourist, and when you’re outside of Japan. And, eat street food. Besides being healthy and gorgeous, it’s also relatively cheap.You’ll find that even Tokyo can be a Valhalla for budget travelers.

Second, filth. Compared to Japan, even Switzerland is filthy. I don’t know how they do it; in Tokyo you can search for hours for a public trash can. They’re really rare. So either people clean up all the time, or it’s a mentality thing and they just don’t dump their stuff on the street. This Japanese clean-mania is great for a traveler; you can always count on a spotless room and clean sheets. And, not only are the kitchens spotless and absolutely germ-free, the food is known to be incredibly healthy and delicious.

Third, underdevelopment. Compared to the west, Japan seems more overdeveloped than underdeveloped. You’ll see vending machines everywhere. Especially machines where you can buy cans of hot and cold tea. They’re on every corner of the street. Of course, there are also vending machines to buy beer and cigarettes from in the middle of the night. And, you can buy all kinds of food from vending machines. Then, there are machines selling used women’s underwear. I have a strong imagination, but I’m not sure what those guys actually do with it… but it’s there.

Public transport is also well-developed. You’ll find that mass transit in Japan is not only horribly expensive (except for when traveling with your Japan rail pass), but also outstanding. Avoid the subways during peak hours. Every train will still run exactly on time, every three minutes, but you’ll be packed like a sardine.

Also, given the fact that in Japan, all the toilets have heated seats and sometimes even have a remote control to flush, the West actually has the touch and feel of the underdeveloped party in this story.

All in all, traveling through Japan is rather comfortable. You can see amazing temples and shrines, experience breathtaking nature, and enjoy the best sushi, seaweed, and sticky rice, all while traveling in a practically over-civilized country. And that’s an amazing experience.

Japanese Mentality

In my first Japan column, I gave a brief introduction to the country, noting that if you follow my tips, you don’t really have to worry about Japan’s notorious expensiveness. Now, let’s discuss the Japanese mentality.

In western society’s mentality, the main modern virtue is to be assertive and stand up for yourself. The good side of this is that in our modern society, those who want to mistreat others really have to watch their steps, resulting in a society with democracy and emancipation as its core values, and a certain bias for initiative and creativity on the work-floor. This mentality makes western societies as strong as they are.

However, there’s also a bad side to this. Assertive behavior can be rude and even aggressive. Independent behavior can be egocentric and even egoistic. And making a complaint can be considered acting spoiled. That’s the key to understanding Japanese mentality, because this is exactly how a Japanese person would see it. In the eyes of the Japanese, all these types of behavior are seen as being childish and weak. In the Japanese culture, hospitality, obedience, and tolerance are the proper ways to express your power and pride. So compared to a Japanese person, a westerner is an overheated and egocentric whiner acting plain rude all the time, thus acting like a baby.

I think both sides have their pros and cons, but either way, this Japanese mentality gives travelers a very pleasant atmosphere. A guest is treated as a king. When you ask someone on the street for help, chances are he or she will help you until you really feel embarrassed by so much kindness. And don’t worry about being wrong. When you introduce yourself, all Japanese will shake hands with you. When two Japanese people meet, they never do. They bow. But with you they’ll shake hands, to express they are willing to adjust. They know you are alien to their country and thus tolerate your clumsy behavior.

You’ll find out the people in Japan are extremely nice and helpful. Add to that the fact that they absolutely don’t harass you for money, because first, it’s below their dignity, and second, the people over there are in no way poorer than you are, so they simply don’t need to. Also, Japan is a really safe country. There is crime – the famous Yakuza really does exist and is powerful – but those guys certainly won’t make trouble with a backpacker. They are far too powerful for that. Street robbery in Japan is rare.

However, beware if you decide to find a part-time job to finance your travels (for example, by teaching English as a lot of travelers do): you will have to learn to be just as obedient, docile and punctual as any Japanese worker. And for the western mind, that may be difficult.

In Bad Met Klokwerk 03

Japan: Sento’s en Onsens

Wie naar Japan reist doet zichzelf tekort als hij geen kennis maakt met de typische plaatselijke badcultuur.

In Japan zijn twee soorten badhuizen, de Sento, met gewoon water, en de Onsen, met natuurlijk bronwater. Natuurlijk heeft Klokwerk beide voor u uitgeprobeerd.

In Japanse Onsens en Sentos gaan de seksen gescheiden te water. En daarbij hoeven bij u als heteroseksueel niet gelijk alle bellen te gaan rinkelen zoals dat wel in Boedapest het geval zou moeten zijn (zie vorige column). Een kledingstuk aanhouden is echter verboden. Voor veel buitenlanders een groot bezwaar, voor Klokwerk die de Hollandse sauna’s gewend is uiteraard niet. Ook hier geldt: wie niet gaat uit preutsheid is gek.

In een Onsen of Sento kunnen verschillende kruidenbaden staan, maar de basis is heel simpel en niet bijzonder revolutionair: de basis is gewoon een heel erg warm bad. Uiteraard wel erg lekker. Sommige Onsens en Sento’s hebben een zweedse sauna, sommige hebben een rekstok in bad zitten, en één Sento die door Klokwerk voor u uitgeprobeerd is, had een bad met raar groen water, waarvan ik naar navraag nog steeds niet weet wat erin zat. Het schijnt goed voor een mens te zijn.

Het meest aparte en sensationele wat ik voor u tegen kwam: een bad waar elektrische schokken door liepen bij wijze van massage. Laten we zeggen dat het vast lekker is als je eraan gewend bent.

Zoals zoveel dingen zijn ook de douchegewoontes in Japan weer anders dan die hier in het westen. Om te beginnen: de Japanner doucht zich daarbij altijd voordat hij in bad gaat, ook al neemt hij het bad thuis. Zonder douchen het bad in gaan wordt gezien als onhygiënisch, en daar zit natuurlijk wel iets in. Verder: waar een westerling vaak zonder douchen tussen de lakens kruipt en in de ochtend zijn douche niet kan missen zonder zich smerig te voelen, is dat voor de Japanners zoals overigens bij meer Aziatische volken andersom: schoon gaat men het bed in, maar in de ochtend hoeft men zich niet te douchen. Nog vreemder: het douchen is echter iets wat niet staande gebeurt zoals bij ons. Dat vindt de Japanner ordinair. In Klokwerk zijn hotelkamer snapte hij er al niets van zijn sanitaire uitzet toen hij de douche betrad: de kop hing veel te laag aan de stang, en in de douchekabine stond een klein krukje en een teiltje. Waarom? Eenmaal in de Onsen viel het kwartje. De Japanner hij gaat voor de douchekop op een krukje zitten en spoelt zich af. Wanneer hij zich inzeept zet hij de badkraan aan en laat hij daarmee het teiltje vollopen. Vervolgens spoelt hij zich af onder de douchekop om vervolgens met een weldadige zucht de inhoud van het teiltje over zich te plonzen. Waarna dit ritueel zich enkele keren herhaalt met verschillende zeepsoorten en scrubzouten etc.

In de Onsens en Sento’s kunt u deze manier van douchen afkijken en zelf oefenen. In de meer lokaal gerichte en minder luxe aangelegenheden kunt u uw eigen stuk zeep meenemen of kopen. Gaat u naar een luxe Onsen of Sento, dan is de kans groot dat er een rijk scala van zeepsoorten aanwezig is. Dat is goed, want dan kunt u ongetwijfeld ook de voordelen van zeep en scrub op basis van groene thee-extracten en andere kruidenbrouwsels die voor ons westerlingen die het normaal doen met een paar armoedige chemicaliën en een kwak aloë vera. Sowieso is men in het land van groene thee en zeewier meer gericht op natuurlijke ingrediënten, en dit uit zich dus niet alleen in het zeer gezonde voedsel, maar dus klaarblijkelijk ook in het gebruik van zeep.

Hoe bevreemdend op het eerste gezicht ook, voor Klokwerk, die thuis helaas een te kleine douchekabine voor zelfs maar een zitbad heeft was de zittende manier van douchen een eye opener. Let op: dit kan natuurlijk makkelijk thuis. En het is de moeite waard. Natuurlijk, bij zittend douchen krijgt u als Nederlander maar associaties met bejaarden en invaliden, maar uiteindelijk is het toch een grote aanrader. Met teiltje en badkraan krijgt de douche een bad-totaalbeleving die anders mist. In huize Klokwerk staan dus sinds zijn terugkomst uit Japan in de douche een plastic krukje, drie flessen verschillende zeep, en er hangt een kraan naar beneden.

En uiteraard is er dat weldadige teiltje.

Nederland versus Japan

De mentaliteit tussen Nederlanders en Japanners is in veel opzichten totaal tegengesteld. Maar uit die tegenstelling komen soms opmerkelijke overeenkomsten voort. En wellicht kunnen we nog wat van elkaar leren.

Wie door Japan reist ziet een land dat niet alleen bol staat van de cultuur en de tradities, maar ook een land dat op technologisch gebied Europa in veel opzichten ver vooruit is. En tegelijkertijd is alles in Japan bijna angstwekkend efficiënt geregeld. Geen trein rijdt te laat, er ligt geen vuiltje op straat, en wanneer ergens op gewacht moet worden, wacht iedereen keurig op zijn plaats in de rij op zijn beurt.

Verschillen

Grof gezegd komt het verschil in mentaliteit tussen Japanners en Nederlanders op het volgende neer:

In het westen zijn de belangrijkste moderne waarden assertief zijn en voor jezelf opkomen. Het goede van deze mentaliteit is dat in onze moderne maatschappij werkgevers, overheden en echtgenoten die respectievelijk graag hun werknemers, burgers en vrouwen mishandelen op hun tellen moeten passen.

Dit resulteert in een maatschappij met democratie en emancipatie als kernwaarden, en economisch gezien een nadruk op initiatief en creativiteit op de werkvloer. Deze mentaliteit maakt westerse samenlevingen zo sterk als ze zijn. De Nederlandse samenleving is het prototype van zo een westerse samenleving.Prachtig nietwaar? Er is echter ook een keerzijde. Assertief gedrag kan behoorlijk grof, ondiplomatiek en zelfs agressief zijn. Onafhankelijk gedrag kan makkelijk egocentrisch of zelfs egoïstisch worden. En klagen kan nuttig zijn, maar ook gewoon een uiting van nutteloos verwend gedrag.

Herkent u deze keerzijde? Dan heeft u de sleutel tot het begrijpen van de Japanse mentaliteit in handen, want dit is precies zoals een Japanner het zou zien. De Japanner ziet agressie, egoïsme en klagen als kinderlijke uitingen van zwakte. Vergeleken met een Japanner is iemand van een westerse samenleving een overhitte egocentrische huilert die excelleert in onaangepast gedrag; een mensen dat zich als een klein kind gedraagt.

Overeenkomsten

Van alle Europese volken was Nederland 250 jaar lang het enige volk waarmee Japanners handel dreven. Moet er dan niet toch iets overeenkomstig zijn in de volksaard? Ik besprak het een keer met een Japanse vriendin. Wat we misschien gemeen hebben, opperde ik, is dat Nederlanders en Japanners beide van nature een tolerant volk zijn. Het was me al opgevallen dat Japanners erg geneigd zijn zich aan te passen aan hun gasten. Japanners onderling schudden bijvoorbeeld geen handen; zij buigen naar elkaar. Maar een westerling krijgt van iedere Japanner keurig een hand.

Op deze suggestie kreeg ik een goedkeurende knik. Ja, kreeg ik als antoord, wij Japanners zijn tolerant uit trots.

Trots? Wat heeft tolerantie met trots te maken? Voor een Japanner alles, werd me uitgelegd. Door tolerant te zijn, laat je zien dat je boven iemands gedrag staat.

Een mooie gedachte, maar totaal tegengesteld aan het idee achter de Hollandse tolerantie. Hollandse tolerantie is immers eerder ontstaan uit het besef dat getwist maar slecht is voor de handel, en dat het daarom maar beter is de strijdbijl te begraven. Pure pragmatiek en winstbejag dus.

Zijn wij dan pragmatisch, en is de Japanner dan alleen maar traditioneel? Nee. Want aan de andere kant snapt mijn Japanse vriendin weer absoluut niet waarom Nederlanders klagen over het weer. Je kan er toch niets aan veranderen? Door te klagen over iets wat je niet kan veranderen onderstreep je je eigen zwakte, vindt zij. Je steekt je energie in iets waar je niets voor terug krijgt.

Soms is de Japanner meer pragmatisch dan de Hollander.

Trots

In de Japanse cultuur zijn gastvrijheid, gehoorzaamheid en tolerantie geen tekenen van zwakte, maar de manieren om macht en trots te tonen. En ook deze mentaliteit heeft zo zijn voordelen. Wie in Japan komt zal verbaasd staan over de grondigheid waarmee alles in Japan is geregeld. Japan is moderner, schoner, en beter geordend dan Zwitserland. Alles in Japan loopt stipt op tijd, met een angstwekkende precisie. De Japanner komt dan ook bij iedere afspraak altijd te vroeg.

Het probleem dat Nederlanders hebben met deze op zich zeer mooie eigenschappen als tolerantie en gehoorzaamheid, is dat hij deze dingen eigenlijk tegen wil en dank toepast, omdat hij voelt dat het botst met zijn trots.

Leren

Persoonlijk denk ik dat de Japanner nog heel veel van de Nederlander kan leren, en andersom. Wat wij hebben te brengen is een constructief-kritische houding en het stimuleren van initiatief. Wat we van de Japanner kunnen leren is trots te zijn op het rekening houden met anderen, het opbrengen van berusting bij zaken die nu eenmaal niet te veranderen zijn, en de coöperatieve instelling wanneer er gezamenlijk wat te bereiken is. En misschien de kracht trots te zijn op onze tolerantie en zaken als openheid en gastvrijheid.

Tot slot: natuurlijk zijn dit allemaal slechts gemeenplaatsen. De gemiddelde Japanner bestaat net zo min als de gemiddelde Nederlander, en de overeenkomsten zijn groter dan de verschillen, omdat we allemaal mensen zijn. Een heel groot deel van de Nederlanders is meer dociel dan de gemiddelde Japanner en zo zijn er uiteraard ook veel Japanners die een stuk brutaler zijn dan de gemiddelde Nederlander. Maar het verschil in de mentaliteit is toch duidelijk merkbaar wanneer men in Japan te gast is.