Veilig vliegen is een recht

Het is tijd voor de EU om veilig vliegen af te dwingen, want als het aan vliegmaatschappijen overgelaten wordt, komt daar overduidelijk niets van terecht

De kogel lijkt door de kerk: ons kabinet voegt wat symboolmaatregelen toe voor het vliegverkeer, om de burger die zich voor het vakantieverpozen in een covidvlucht gaat begeven een extra veilig gevoel te geven: mondkapjes die onvoldoende beschermen en een gezondheidsformulier dat we zelf in mogen vullen. Te belazerd om een werkende maatregel af te dwingen en mensen echt veilig vliegen te bieden. Terwijl dat toch zo makkelijk te regelen zou zijn.

Veilig vliegen? Voorlopig niet

Vliegmaatschappijen mogen hun eigen regels bedenken voor corona, en dat betekent dat luchtvaartbedrijven onder druk van concurrentie voor de goedkoopste maatregelen kiezen, niet voor die het best werken. Echt veilig vliegen in coronatijd zit er daarom nog even niet in.

In de media wordt het gevaar van vliegen bewust op een genante manier gedownplayed. Het verhaal wordt maar voor de helft verteld. Dat massale besmetting in het vliegtuig door de manier van luchtcirculatie niet groot is, geloof ik best. Maar dat neemt niet weg dat mensen elkaar nog wél kunnen besmetten als ze vlak naast elkaar zitten. Het risico bij vliegen zit hem juist in de nabijheid tot de mensen direct om de besmette persoon heen. Een paar dagen terug landde in Griekenland nog een vliegtuig met 12 besmette coronapatiënten.

Sommige bedrijfstakken zijn meer gelijk dan anderen

Het blijkt maar weer eens dat niet alle bedrijfstakken gelijk zijn voor ons kabinet. Met het laten vallen van de anderhalvemeterregel in de lucht wordt de luchtvaart voorgetrokken ten opzichte van theaters, clubs, restaurants en cafés. En dat terwijl die branches in tegenstelling tot de luchtvaart wél gewoon belasting betalen. Belasting betalen of extra staatssteun krijgen: verschil moet er zijn.

Toch zouden we juist nu de bewegingen van besmette personen over de grens heen zoveel mogelijk moeten willen beperken. Waarom dan niet de maatregelen kiezen die daar effectief voor zijn? Die zijn niet zo moeilijk te verzinnen.

De drie maatregelen die echt werken

Met een drietal maatregelen kunnen vliegen veilig en verantwoordelijk maken, te weten:

Eerste maatregel: telkens 1 stoel openlaten tussen passagiers die niet samen reizen.

Dit is gelijk de meest prijzige maatregel, maar het werkt wel. Vliegen kan hierdoor tot anderhalf keer zo duur worden, hoewel deze prijsstijging waarschijnlijk minder hoog is, omdat de meeste vliegtuigen toch al niet vol zaten. Bovendien zijn de tickets nu juist lager dan ooit.

Tweede maatregel: plastic schermen tussen de rijen stoelen.

Hiermee wordt besmetting van voor naar achter voorkomen. In een vlucht waarin mensen letterlijk urenlang in elkaars nek zitten te hijgen lijkt mij dat geen overbodige.

Derde maatregel: geen passagiers toelaten die niet in de laatste 3 dagen negatief getest zijn op covid.

Luchtvaartmaatschappijen kunnen verplicht worden zelf de tests aanbieden. We hebben het dan natuurlijk wel over een echte DNA-test, zoals die in ons land door het GGD wordt aangeboden.

Vliegen naar alle bestemmingen

Met deze drie maatregelen zou vliegen zó veilig worden, en verspreiding via vluchten zou zó onwaarschijnlijk worden gemaakt, dat er eigenlijk geen reden meer zou zijn om welke route dan ook nog af te sluiten. Geen oranje landen meer door corona, want iedereen die reist, is recent getest.

Vliegen wordt bovendien veel comfortabeler als de passagiers tijdens de vlucht geen mondkapje hoeven dragen. Ik geef het u te doen om twaalf uur met zo’n koplap op te zitten. Het wordt na een paar uur echt bijzonder onhygiënisch, zeker als er ook nog moet worden geslapen. Niet iedere vlucht is een korte afstandsvlucht.

Een taak voor de EU

Natuurlijk, deze maatregelen kosten geld, en vereisen nogal wat logistiek. Dat is waarschijnlijk ook een reden waarom ze niet genomen worden. Hoewel er naast geld waarschijnlijk nog een andere reden speelt: vliegen is een internationale business. Als ieder land zijn eigen strenge regels op gaat leggen, wordt vliegen tussen al die landen met verschillende regels praktisch onmogelijk gemaakt.

Maar als vliegmaatschappijen zelf hun eigen regels op mogen stellen, worden de duurste regels uit concurrentieoverwegingen vermeden. Ook als die regels de enige effectieve regels blijken te zijn.

Daarom is hier bij uitstek een taak voor de EU weggelegd. Laat onze landelijke politiek bij de EU pleiten voor een gezamenlijk Europees beleid op vluchten van, naar en binnen de EU. Een beleid dat gericht is op zo weinig mogelijk verspreiding, en op veilig vliegen. Onze burgers – en overigens alle burgers ter wereld – hebben daar recht op. We hebben niet voor niets maandenlang in (gedeeltelijke) lockdown gezeten.

Dit artikel werd eerder gepubliceerd op Joop.nl en Sargasso.nl.

Gezellige zomer, saaie winter?

Gisteren in de buurt, groepjes meiden in het park die lekker tegen elkaar aanliggen met zijn tienen, elkaar vrolijk zoenen telkens als er één bij komt … en natuurlijk de terrasjes, keurig opgesteld, dat wel, maar de bezoekers liepen er vrolijk tussen rond, staand een pilsje drinken, stoeltje bijtrekken …
… het leek alsof iedereen even dacht: 1 juni, nou, fijn, corona bestaat niet meer.
Ik mis het besef dat NL samen met al haar buurlanden minus Duitsland nog altijd in de top tien van zwaarst getroffen landen ter wereld staat te schitteren, en dat die hoop op groepsimmuniteit de afgelopen maand door voortschrijdend inzicht al behoorlijk de grond in is geboord.
Als nu over twee weken de IC’s weer vol liggen, dan ligt dat volgens mij niet aan de antiracismedemonstratie op de Dam … maar die zal wél weer de schuld krijgen van de aso’s die graag een stok hebben om Halsema mee te slaan, of een excuus om zich vooral niet aan de maatregelen te hoeven houden. Alles is immers altijd de schuld van links en Femke.
Laten we nog maar even genieten van het weer. “Buiten word je immers nooit besmet!” Dat verhaal van die aerosolen, het wordt met graagte gebruikt door mensen die hopen dat hiermee de 1.5 meter maatregelen niet nodig meer zijn …
… niet beseffend dat als dit klopt, het als een boemerang in hun gezicht weer terugslaat:
Dit is Nederland. Het is niet altijd mooi weer. Als het verhaal van ome Maurice de Wafwaf voor de helft klopt – wat meestal met zijn verhalen het geval is – dan betekent dat niet dat die 1.5 meter niet nodig is. Integendeel. Het betekent dat de kroegen en zalen het komende jaar of jaren nooit meer helemaal open zullen kunnen gaan.
Ik hoop niet dat mijn vrees uitkomt, want in dat geval wordt het een saaie herfst en winter straks.
(PS: Voordat we die discussie hier krijgen – ik vind dat Halsema wel meteen had moeten oproepen om naar huis te gaan vanwege de te grote drukte. Ontruimen was echter geen optie geweest, dat had de situatie alleen maar covid-gevaarlijker gemaakt.)

Vliegen ten tijde van Corona

Vliegmaatschappijen mogen hun eigen regels bedenken voor corona terwijl veel grenzen dicht blijven. Dit lijkt me geen goede aanpak.
De EU zou wat mij betreft voor alle vliegreizen van, naar & binnen de EU moeten verplichten om:
– telkens 1 stoel open te laten (dan maar 1.5 keer zo duur*)
– schermen tussen de rijen
– geen passagiers die niet in de laatste 3 dagen negatief getest zijn op covid
Als deze regels geïmplementeerd en nageleefd zouden worden, dan zie ik verder geen noodzakelijke beperkingen meer voor het vliegverkeer.
Als je alle vliegmaatschappijen zelf hun eigen regels op laat stellen worden de duurste regels uit concurrentie-overwegingen vermeden. Ook als die regels de enige effectieve regels blijken te zijn.
Het risico bij vliegen blijft beperkt tot de mensen direct om de besmette persoon heen. Bovendien wil je bewegingen van besmette personen over de grens beperken. Laten we daar dan paal en perk aan stellen. Dan kunnen symboolmaatregelen als mondkapjes verder achterwege blijven, én kunnen alle grenzen wereldwijd weer gewoon open.
* Ik denk overigens dat die van 50% niet gehaald wordt, omdat er op veel vluchten sowieso al een heel aantal stoelen leeg bleven. Dit staat overigens nog los van de kosten aan CO2 emissie en brandstofaccijnzen, die ik ook graag in de prijzen verdisconteerd zie. Als passagiers dat niet betalen, dan betaalt de samenleving voor hen, en dat is pas echt asociaal. Want dan betalen zelfs de allerarmsten die helemaal niet vliegen voor het vliegplezier mee.

Over coronaschade en dor hout

Over #coronaschade en de term #dorhout:
Mij lijkt het dat je een markttheorie éérst toepast op de economie, en dan eventueel pas op mensen. Dus als je het wilt toepassen op mensen, wees dan consequent, doe dat dan ook naar bedrijven.
Als iemand als Marianne Zwagerman consistent zou zijn in haar ‘darwinisme’, dan zag ze juist bedrijven die nu op omvallen staan als ‘dor hout’. Er zijn aan de andere kant ook veel branches die juist nu enorm bloeien.
De eis #stopdelockdown is voor ondernemers begrijpelijk, maar eenzijdig.
Niemand wil dat zijn bedrijf omvalt, maar ook niemand wil een lang ziekbed, aan de beademing liggen, of een leven lang rondlopen met longschade.
Niemand wil dor hout zijn, dus laten we even zoveel mogelijk verdorring voorkomen.
De eis zou moeten zijn dat de overheid van getroffen bedrijven huur en personeelskosten doordbetaalt, zolang er verboden nodig zijn, en/of tot de opzegdatum van de contracten.
Niet méér, en niet minder. Dat is simpel, en eerlijk.

Menselijke vrijheid

Hoe groot is onze menselijke vrijheid? In wezen is die heel beperkt. We zijn nooit vrij van de natuurlijke omstandigheden. We worden geboren, leven, en we gaan dood. Daar zit van nature weinig vrijheid in. Je wordt in het leven ‘geworpen’.
Door technologie en beschaving hebben we een beetje vrijheid van die natuurlijke ongemakken gewonnen. We hebben een klein beetje meer controle over of we het warm of koud hebben, ziek worden, honger leiden, veilig zijn, en veel bewegingsvrijheid gewonnen. Dit zijn echter geen individuele maar collectieve verworvenheden: een mens alleen had deze nooit kunnen bereiken.
We hebben de samenleving vervolgens zo ingericht, dat mensen van deze collectief bevochten vrijheden verzekerd zijn, volgens een bepaalde verdeling die we ‘eerlijk’ noemen. Daarbij hebben we onze huidige samenleving zo ingericht dat we onze rol daarin in beperkte mate kunnen kiezen, of bevechten.
Democratie en mensenrechten zijn dan manieren om bij het nemen van de collectieve beslissingen de input te maximaliseren, draagvlak te krijgen, en de verdeling van de winst een beetje eerlijker te maken.
Maar omdat we deze vrijheden alleen collectief hebben kunnen bereiken en realiseren, kan iemand ook niet individueel beslissen hoe het maatschappelijk systeem is ingericht, net zo min als dat hij kon kiezen in welke natuurlijke omstandigheden hij werd geboren.
Zo hebben we geen vrijheid te kiezen welke ziekten ons treffen, en geen vrijheid om individueel te bepalen hoe het collectief daar vervolgens mee omgaat. En zowel het ontkennen van de natuurlijke als de maatschappelijke omstandigheden levert geen vrijheid, maar onvrijheid op.
Wie individuele vrijheid zoekt kiest een heel moeilijk pad dat te proberen te vinden in de maatschappelijke omstandigheden. Door activisme kan men bijdragen aan het collectief, maar met individuele vrijheden heeft dat eigenlijk weinig te maken.
Individuele vrijheid is, lijkt mij, vooral de vrijheid van je eigen angsten, je eigen woede, en het onder controle krijgen van je eigen verlangens, geen slaaf hoeven zijn van je eigen driften. Dit vereist zelfkennis en acceptatie van wat om zich heen gebeurt.
Dit valt te oefenen op verschillende (soms tegenstrijdige) manieren. Daarvoor dienen dan dingen als de moderne psychologie, de stoa, boeddhisme, taoïsme etc, allemaal vaak nogal cultureel bepaald. Dit alles zou je ‘spiritualiteit’ kunnen noemen: streven naar persoonlijke vrijheid en zingeving.